Beş okur, on beş hesap
20 yazı. Bu bir arşiv değil, bir okuma yolu — baştan sona sırayla okunmak üzere yazıldı.
- Hangi borç önce: küçük olan mı, faizi yüksek olan mı?Çığ faizi yüksek borcu, kartopu küçük borcu önce kapatır; aracın örneğinde iki yol da 19 ayda biter ve 64.552 lira faiz ve vergi öder.
- Taksitte gizli faiz: vade farksız etiketinin arkasındaki örtük oran60.000 lira peşin, on iki taksitle 66.000 lira: örtük aylık faiz %1,50, yıllık etkin %19,53. Denklem, parametre adları ve iki yolun ay ay tablosu.
- Kira artış tavanı nasıl hesaplanır: on iki aylık ortalamaAğustos 2026 yenilemesinde tavan %31,90: 25.000 liralık kira en çok 32.974,38 liraya çıkar. Formül üç adım; sayı TÜİK on iki aylık ortalama değişimi.
- Zam enflasyonu karşıladı mı? Çıkarma değil bölme: Fisher hesabıYüzde 40 zam, yüzde 31,75 enflasyon: gerçek artış yüzde 8,25 değil yüzde 6,26. Rakamın kaynağı TCMB EVDS TÜFE endeksi, yöntemi Fisher denklemi.
- Karta ayda 500 lira fazla: vadeyi kaç ay kısaltır50.000 liralık kart borcunda aylık ödemeye 500 lira eklemek vadeyi 36 aydan 26 aya indiriyor; faiz ve vergi farkı 17.852,13 lira. Hesap, aracın varsayılanlarıyla.
- Peşinat yetmez: ev alırken kapanış günü cepten çıkan kalemlerAracın örneğinde 5 milyon liralık ev ve 2 milyon kredi için masraflar 243.034 lira; tapu günü peşinatla birlikte 3.243.034 lira gerekir.
- Kredi yapılandırmada başabaş ayı: tazminat ne zaman geri gelirKalan 1.000.000 lira, 84 ay, aylık %3,20 yerine %2,50: 29.000 liralık tazminat ve masrafı taksit farkı altıncı ayda karşılar. Formül, eşik ve vade tablosu.
- Kıdem tazminatı: brütten nete beş adımda hesapOn yıl kıdem, 50.000 lira brüt: kıdem brüt 500.273,97, net 496.476,89 lira; sekiz hafta ihbarla eline geçen 575.101,82 lira. Beş adım, tarihli parametreler.
- Tapu harcı, komisyon, ekspertiz: her kalemin dayanağı ve tarihi5 milyonluk evde peşinat dışı masraf 243.034 lira. Sekiz kalemin üçü kanun tarifesi, ikisi yönetmelik tavanı, üçü tahmin; hangisi hangisi, tarihiyle.
- Ayda 250 lira BES: devlet katkısı tek başına ne birikirAyda 250 lira katkı payıyla 30 yaşında başlayan kişi için devlet katkısı 26 yılda bugünün parasıyla 20.302,92 lira ediyor; toplam birikim 121.817,53 lira.
- BES devlet katkısı gerçekte ne kadar? Ayda 1.000 lira örneğiAyda 1.000 lira katkıyla 30 yaşındaki biri 56 yaşında bugünün parasıyla 487.270 lira biriktirir; bunun 81.212 lirası devlet katkısıdır.
- Kira getirisi: brüt, net ve vergi sonrası üç ayrı sayı6.000.000 liralık ev, 22.000 lira kira: brüt getiri %4,40, gider sonrası %3,39, vergi sonrası %3,02. Üç sayının formülü, 2026 vergi parametreleri ve tablo.
- Asgari ödemeyle kart borcu ne zaman biter? Bir örnekle50.000 lira kart borcunda asgari yolu 25 ay sürer ama ilk ay 20.975 lira ister; her ay sabit 3.000 lira ödemek 36 ay ve 55.514,96 lira faiz ve vergi demek.
- Kıdem tavanı nereden geliyor? Memur katsayısı ve Ocak-Temmuz takvimiTemmuz 2026 kıdem tavanı 73.729,87 lira; Ocak 2024'te 35.058,58'di. Sayının kaynağı, yılda iki kez değişme sebebi ve sitenin onu nasıl güncellediği.
- Altın günü mü, her ay kendi başına gram mı? Sıra etkisi12 kişilik, ayda 2.000 liralık günde son sıra 2025-2026 fiyatlarıyla kendi alımından 2.729,71 lira geride, ilk sıra 5.830,67 lira önde; gram gününde fark sıfır.
- Çocuğun eğitimi için aylık ne kadar? Bugünün parasıyla hesap6 yaşındaki çocuk için yılda 150.000 liralık dört yıllık eğitim, yüzde 3 reel getiriyle bugünden ayda 3.326,65 lira birikim ister.
- Otomobilin aylık maliyeti: değer kaybı çoğu zaman yakıttan büyük1.200.000 liralık araç, beş yıl, yılda 15.000 km: aylık 19.688 lira, km başına 15,75 lira. Değer kaybı 667.554 lira, yakıtın 2,3 katı; formül ve tablo.
- Bu telefon kaç saatlik maaş? Fiyatı zamana çevirmek45.000 lira net gelirle 35.000 liralık telefon 151,7 saat, yani 16,9 iş günü; net asgari ücretle 243 saat. Üç adımlık çevirme, yargı yok.
- Kira artış oranını TÜİK mi hesaplar, biz mi? Bir doğrulamaAğustos 2026 yenilemesi için TÜİK yüzde 31,90 ilan etti; araç aynı endeksten yüzde 31,90 buldu. Formül, iki ortalama ve ikinci ondalıkta ayrışma ihtimali.
- İlk bir aylık güvence: büyük hedefin değil, ilk taşın tarihiAylık zorunlu gideri 35.000 lira olan, elinde 20.000 lira bulunan ve ayda 7.500 lira ayıran kişi bir aylık güvenceye 2 ayda ulaşıyor; altı aylık hedef 19 ayda.