Çocuğun eğitimi için aylık ne kadar? Bugünün parasıyla hesap

Altı yaşında bir çocuk için, bugün yılda 150.000 lira tutan dört yıllık bir üniversite eğitimi, bugünden başlayarak ayda 3.326,65 lira birikim ister. Bu, çocuğun eğitimi için birikim aracının yıllık %3 reel getiri varsayımıyla ürettiği sonuçtur.

Aracı açtığında farklı bir sayı görürsün: araç 5 Eylül 2026’dan beri sitedeki bütün hesaplarla aynı varsayımla, %4 reel getiriyle açılıyor ve aynı senaryoda ayda 3.084,36 lira diyor. Bu yazının tablosu %3 için kurulu; alana 3 yazarsan aşağıdaki sayıların aynısını görürsün. Bütün sayılar bugünün parasıyladır: 12 yıl boyunca her ay yatırılır, sonra dört yıl boyunca her yıl 150.000 lira çekilir ve son yılın sonunda bakiye sıfıra iner.

“Bugünün parasıyla” ne demek?

Enflasyon, fiyatların genel düzeyinin zaman içinde artmasıdır. On iki yıl sonra “150.000 lira” bugünkü 150.000 liradan daha az şey alır. Bu yüzden araç nominal, yani üstünde yazan rakamlarla değil, reel rakamlarla çalışır.

Reel getiri, enflasyondan arındırılmış getiridir. %3 reel getiri, “paran her yıl fiyatlardan %3 daha hızlı büyür” demektir. Getiri reel girilince sonuç da bugünün parasıyla okunur: aylık 3.326,65 lira, bugün 3.326,65 lira neyse odur. Gelecek yıl bu tutar enflasyon kadar artar; alım gücü aynı kalır.

Eğitim enflasyonu ayrı bir orandır

Eğitim enflasyonu, eğitim ücretlerinin genel enflasyondan farklı bir hızla artmasıdır. Özel okul ve üniversite ücretleri TÜFE’den sapabilir. Araç bunu “enflasyon üstü artış” olarak ayrı sorar; varsayılan sıfırdır, yani maliyet genel enflasyonla aynı hızda kabul edilir.

Sıfır yerine %2 yazarsan: toplam maliyet bugünün parasıyla 784.079,33 liraya, aylık katkı 4.344,09 liraya çıkar. Küçük bir oran büyük bir sayıya dönüşür, çünkü artış on altı yıl boyunca birikir.

Araç aylık katkıyı nasıl buluyor?

İki kavramla. Bugünkü değer, gelecekte ödenecek bir tutarın, getiriyle geri sarıldığında bugün kaç lira ettiğidir. Dört eğitim yılının her biri bugüne indirgenir ve toplanır. Örnekte dört yıl 600.000 lira eder; bugünkü değeri 402.796,65 liradır. Aradaki fark, paranın on iki yıl boyunca %3 ile büyümesidir.

Annuite, bir tutarı belirli sayıda eşit taksite dağıtan hesaptır. Gereken bugünkü değerden bugünkü birikim düşülür; kalan, eğitime kadar geçen 144 aya eşit taksitle dağıtılır. Sonuç 3.326,65 liradır.

Araç aynı hesabı ay ay simüle eder ve tabloya yazar. Son eğitim yılının sonunda bakiye sıfıra iner; bu, formülün ve tablonun aynı kuralı kullandığının kanıtıdır.

Yıl yıl tablo

Yıl	Yaş	Katkı	Çekim	Yıl sonu
1	7	39.919,80 lira	—	40.465,77 lira
6	12	39.919,80 lira	—	261.749,17 lira
12	18	39.919,80 lira	—	574.291,37 lira
13	19	—	150.000 lira	437.020,11 lira
14	20	—	150.000 lira	295.630,72 lira
15	21	—	150.000 lira	149.999,64 lira
16	22	—	150.000 lira	0 lira

Katkı dönemi 12 yıl, çekim dönemi 4 yıl. Yıllık katkı 39.919,80 lira, yani 12 × 3.326,65. On iki yılın sonunda bakiye 574.291,37 liradır; bu, dört yılın toplamı olan 600.000 liradan azdır, çünkü çekim yıllarında kalan para büyümeye devam eder. Çekimler eğitim yılının başında yapılır. Son satırdaki sıfır, kuruş düzeyinde yuvarlama payı taşır.

Bir yıl geç başlarsan?

Aynı örnekte çocuk 7 yaşında olsun, yani bir yıl sonra başla. Aylık katkı 3.686,19 liraya çıkar; fark ayda 359,54 liradır. Gereken bugünkü değer de büyür, 414.880,55 lira, çünkü paranın büyümek için bir yıl daha az zamanı vardır.

Getiri sıfır olsaydı hesap 600.000 lira bölü 144 ay, yani ayda 4.166,67 lira olurdu. %3 reel getiri aylık tutarı 840 lira kadar düşürüyor. Bu bir varsayımdır; gerçekleşen getiri farklı olabilir.

Bu yazı sıfırdan başlayanın yol haritasında dördüncü adımdır. Süresi belli bir hedef olduğu için güvence, borç ve emeklilikten sonra gelir.

İlk adım

1. Çocuğun yaşını ve bugün bir yıllık eğitimin kaça mal olacağını yaz.
2. Reel getiriyi olduğu gibi bırak; sonra sıfıra çekip farkı gör.
3. Akordiyonda eğitim enflasyonu farkını dene; tablo aynı anda değişir.

Özet

• 6 yaş, yılda 150.000 lira, 4 yıl, %3 reel getiri: ayda 3.326,65 lira, 12 yıl boyunca.
• Bütün sayılar bugünün parasıyla; reel getiri enflasyonu hesaptan çıkarır.
• Dört yılın bugünkü değeri 402.796,65 lira; annuite bunu 144 aya dağıtır.
• Bir yıl geç başlamak aylık tutarı 3.686,19 liraya çıkarır; eğitim enflasyonu %2 ise 4.344,09 lira.