Veri ve yöntem

Hangi veri nereden?

Veri hattı son olarak 20 Eylül 2026 tarihinde koştu.

Yasal sayılar: robot çekmez, tarihle doğrulanır

Kıdem tazminatı tavanı, BES devlet katkısı ve tavanı, kredi kartı asgari ödeme ve azami faiz oranları, tapu harcı ve komisyon, kira geliri istisnası ve vergi tarifesi, erken ödeme tazminatı, DASK tarifesi ve asgari ücret hiçbir veri servisinde yoktur; Resmî Gazete, ÇSGB, TCMB, BDDK ve GİB duyurularından elle doğrulanır. Her biri tarihli bir dosyada durur: yürürlük tarihi, girildiği gün ve kaynak yazılıdır.

Bu sayılar hesabın içine gömülmez. Araç sayfasında güven şeridi verinin tarihini gösterir; sayı açılır bölümde durur ve sen değiştirebilirsin. Dosya yürürlük tarihini aşarsa şerit uyarır, araç kapanmaz. Ocak ve Temmuz'da (kart faizi ve DASK için her ay) güncellenir; eksik kalırsa yayıncıya otomatik bir görev açılır.

Veriye bağlı olmayan araçlar

13 aracın hiçbiri dış veri okumaz. Veri hattı bir hafta boyunca tamamen çalışmasa bile bu araçlar ve tüm makaleler kusursuz çalışmaya devam eder. Bu bir kaza değil, katalog sıralamasının kendisidir.

• Konut kredisi taksitiEşit taksitli (annuite) formül — faizli kredi ve katılım finansmanı için aynı
• Peşinat hesabıAnnuite formülü + hedefe ulaşma süresi
• Tasarruf finansman sistemiEşit taksit bölmesi (1. aydan başlar) + ödemenin ve teslim edilen konutun enflasyonla iskontosu
• Taşıt ve ihtiyaç kredisiEşit taksitli (annuite) formül — faizli kredi ve katılım finansmanı için aynı
• Kredi erken kapatmaAmortisman tablosundan kalan anapara
• Kira mı, ev mi?Annuite planı + yatırım projeksiyonu karşılaştırması; nominal hesap, sonuç ayrıca bugünün parasıyla
• Ev alma süresiKapalı-form annuite (hedefe ulaşma süresi)
• Emeklilik süresiGüvenli çekim oranı + kapalı-form annuite
• Bileşik getiri projeksiyonuAnnuite gelecek değer — reel oranla, aylık GEOMETRİK bileşiklenme
• Mevduat getirisiTEK VADE için basit getiri + stopaj kesintisi; bileşiklenme yok, enflasyon hesaba girmez (nominal)
• İki borç, hangisi önce?Ay ay simülasyon — çığ (yüksek faiz önce) ve kartopu (küçük tutar önce); kart ve tüketici kredisi faizine KKDF + BSMV eklenir
• Çocuğun eğitimi için birikimReel bugünkü değer toplamı + annuite katkısı; ay ay simülasyonla doğrulanır
• Otomobilin gerçek aylık maliyetiDeğer kaybı geometrik + yakıt + sabit giderler; toplam / ay ve toplam / km

Veriye bağlı araçlar

19 araç geçmiş veriye dayanır. Her biri kullandığı seriyi kendi sayfasında ve aşağıda açıkça yazar.

• Enflasyon merceğiTÜFE endeksi oranlamasıtufe
• Reel getiriFisher denklemi: (1+nominal)/(1+enflasyon) − 1tufe
• Altın ve döviz geçmiş getirisiDönem başı/sonu fiyat oranı + TÜFE arındırmasıaltinusdtufe
• Geçmişte düzenli birikimAylık maliyet ortalaması (DCA) simülasyonualtinusdbist
• Asgari ücret merceğiResmî asgari ücret serisine oranlamaasgari-ucret
• DASK primiSigorta bedeli × binde tarife oranı, asgari prim tabanıyladask-tarife
• Portföy dağılımıPay ölçüleri + aylık yeniden dengelemeli reel getiri (Fisher)altinusdbisttufe
• Kira artış tavanıTÜİK on iki aylık ortalamalara göre TÜFE değişimi (TBK madde 344)tufekira-artis-kurali
• Zam enflasyonu karşıladı mı?Fisher denklemi — nominal artış / TÜFE değişimitufe
• Kıdem ve ihbar tazminatıİş Kanunu madde 14 ve 17 — giydirilmiş brüt × yıl, tavanla sınırlı; ihbar 2–8 haftakidem-tazminati
• Kredi kartı borcu kapatmaAylık bileşik amortisman — asgari ödeme dönem borcunun yüzdesi olarak yeniden hesaplanırkredi-karti
• Taksit mi peşin mi?İç verim (örtük faiz) + iki yolun ay ay bileşik karşılaştırmasımevduat
• Krediyi yeniden yapılandırmaAnnuite — iki planın nominal toplamı, kümülatif eğrisi ve bugünkü değerierken-kapatmakonut-alim-masrafitufe
• Ev alırken cepten çıkanKalem kalem toplama — Harçlar Kanunu tarifesi, Taşınmaz Ticareti Yönetmeliği, BDDK ücret tavanıkonut-alim-masrafi
• Acil durum fonuHedef = bugünkü gider × ay; ulaşma süresi ay ay bileşik birikimle, REEL getiriylemevduat
• Bu harcama kaç saat çalışmam?Saatlik net gelir = aylık net / aylık çalışma saati; harcama / saatlik gelirasgari-ucret
• BES devlet katkısı birikimiAy ay bileşik birikim; iki kesinti iki ayrı yerde (katkıdan peşin — yasal aylık tavanla, fondan yıllık); devlet katkısı yıllık tavana kadar ayrı kovada, hak ediş kademelibes-katki
• Yatırımlık ev: kira getirisiNet kira = tahsilat − giderler − gelir vergisi (istisna, götürü gider, artan tarife); net getiri = net kira / (fiyat + masraf)kira-vergisimevduatkonut
• Altın günü: sıranın bedeliGerçek aylık Kapalıçarşı fiyatlarıyla havuz ve düzenli alım karşılaştırmasıaltin

Neyi sen belirliyorsun?

Geleceğe bakan araçlarda sonucu belirleyen şey verimiz değil, senin girdiğin varsayımlardır. Bunlar açıkça ayrılır:

• Beklenen reel getiri. Enflasyondan arındırılmış yıllık getiri beklentin. Bir tahmin değil, bir senaryo girdisidir; bu yüzden kaydırıcıdır.
• Güvenli çekim oranı. Emeklilikte portföyünden yılda çekeceğin oran. %4 literatürde yaygın bir çıpadır (Bengen / Trinity çalışmaları) ama sürdürülebilirlik garantisi değildir.
• Faiz oranı, vade, konut ve kira artış beklentisi. Piyasadan çekmiyoruz; sen giriyorsun, çünkü sana teklif edilen oran bankaya ve duruma göre değişir.

Hangi sonuç tahmindir?

Ekrandaki rakam hangi paranın rakamı?

Aynı soruya bakan iki araç farklı büyüklükte cevap veriyorsa sebep genellikle budur: biri bugünün parasıyla, öteki o günün parasıyla konuşur. Otuz yıl sonraki beş milyon lira ile bugünkü beş milyon lira ekranda aynı yazılır; aynı şey değildir. Her araç sayfasının künye şeridinde hangi ölçüyle konuştuğu yazılıdır — aşağıda tam listesi var.

Bu ayrım bir etiket değil, motorun ne yaptığının bildirimidir: "bugünün parasıyla" diyen bir araç ya hiç projeksiyon yapmaz ya da getiriyi enflasyondan arındırılmış (reel) alır.

Veri bozuksa ne oluyor?

Veri hattı her koşumda bir kalite kapısından geçer: sıfır ve negatif fiyat, ani sıçrama (ondalık kayması), donuk seri ve tarih boşluğu taranır. Kapı geçilmezse yeni veri yayına hiç girmez ve önceki doğru veri yerinde kalır. Bu durumda dünkü fiyatı görürsün; hiçbir şey bozulmaz.

Ayrıca her koşumda, veriye sahip olduğumuzu bildiğimiz sabit bir geçmiş pencere de sorulur. Boş dönerse sorun "yeni veri yok" değil engellenmedir ve iş kırmızı biter. Bu ayrım kurulmazsa bir veri hattı aylarca çalışıyormuş gibi görünüp sessizce donabilir.

İçerik ve araç bağı

Her makalenin ön bilgisinde arac: alanı zorunludur ve değeri ya bir araç kodu ya da açıkça yok'tur. Alan eksikse derleme başarısız olur. Zorunlu olan bağlanmak değil, karar vermektir.

Üçüncü sayı bir başarısızlık ölçüsü değil, bir iş listesidir: ziyaretçi getiren ama hiçbir yere götürmeyen içerik. Ölçülen sayı küçülür; ölçülmeyen niyet küçülmez.

Hesap nerede çalışıyor?

Tüm hesaplar tarayıcında çalışır; girdilerin sunucuya gitmez. Para aritmetiği kayan nokta ile değil, ondalık kütüphanesiyle yapılır — böylece "0,1 + 0,2 = 0,30000000000000004" türü hatalar tutarlara sızmaz.

Hesap çekirdeği arayüzden bağımsız, testli saf fonksiyonlardan oluşur. Emeklilik senaryosunun bilinen değerleri (1 asgari ücret katkı ve hedef, %4 çekim, %4 getiri → 210 ay) testle kilitlidir: motor değişirse test kırılır ve değişiklik bilinçli olmak zorunda kalır.