Yayın ilkeleri
Bir finansal rakama güvenmek için onun nereden geldiğini bilmek gerekir. Bu sayfa, sitedeki bir cümlenin ve bir sayının yayına çıkana kadar hangi adımlardan geçtiğini anlatır. Yazdıklarımızın hepsi çalışan bir mekanizmaya karşılık gelir; niyet değil, işleyiş.
Kim yazıyor?
Sitedeki yazılar iki imzadan çıkar: iyihedef İçerik Ekibi ve kurucunun kendi imzası. Her yazının altında hangi imzayı taşıdığı yazılıdır ve o imzanın sayfasından aynı imzayla yayımlanmış diğer yazılara geçilebilir.
Az sayıda imza bilinçli bir tercihtir. Finansal içerikte beş yüzeysel imza otoriteyi kurmaz, böler; okuyucunun “bunu kim yazdı, neden bilsin” sorusuna tek ve izlenebilir bir cevap verebilmek daha değerlidir.
Yayımlanan hiçbir yazı reklam, sponsorluk ya da iş birliği karşılığı yazılmaz. Site hiçbir banka, aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya sigorta şirketiyle ticari ilişki içinde değildir. Ayrıntısı hakkımızda sayfasında.
Hangi kaynakları kullanıyoruz?
Dört tür kaynak var ve her birinin sitede farklı bir yeri var:
- Resmî veri serileri. TCMB EVDS ve TEFAS’tan otomatik çekilir. Hangi serinin hangi tarihte tazelendiği veri ve yöntem sayfasında seri seri yazılıdır.
- Mevzuata bağlı sayılar. Kıdem tazminatı tavanı, BES devlet katkısı, tapu harcı, DASK tarifesi, kart faizi gibi kalemler otomatik çekilmez; elle girilir ve elle doğrulanır. Her biri kaynağı, yürürlük tarihi ve girildiği günle birlikte ayrı bir dosyada durur.
- Akademik çalışmalar. Davranışsal finans kavramları (kayıp kaçınması, çapa etkisi, zihinsel muhasebe, güvenli çekim oranı) bir yazarın fikri değil, yayımlanmış bir çalışmanın bulgusudur; hangi çalışma olduğu yazının altındaki kaynakçada yazar.
- Senin kendi girdilerin. Araçlardaki asıl rakamlar bunlardır ve tarayıcından çıkmaz.
Bir sayı sayfaya nasıl giriyor?
Yayın akışında yazılım tarafından denetlenen kapılar vardır. Bir yazı ya da sayı bu kapılardan geçmeden yayımlanmaz:
- Kaynak zorunluluğu. Mevzuat sayısı, resmî veri ya da akademik iddia taşıyan bir yazı kaynaksız kalırsa sistem bunu sayar ve bildirir.
- Tarih zorunluluğu. Mevzuata bağlı bir kaynağın yürürlük tarihi olmalıdır; tarihsiz bir mevzuat sayısı, ne zaman doğru olduğu bilinmeyen bir sayıdır.
- Gizli varsayım yasağı. Bir hesaba giren her sayı ya ekranda bir giriş alanıdır ya da sayfada açıkça varsayım olarak yazılıdır. Kaynakta gizlenmiş bir orana dayanan sonuç yayımlanamaz.
- Dil sınırı. Getiri vaadi, kesinlik bildiren ifadeler ve kişiye özel yönlendirme içeren kalıplar taranır. Yatırım danışmanlığı yetkimiz yok ve bu rolü üstlenmiyoruz.
- Tutarlılık. Aynı gerçeği gösteren iki yüzey (manşet rakam, grafik, yıl yıl tablo) aynı hesaptan beslenir; birbirleriyle çelişemezler.
Bir hata bulursanız
Hata bildirimi hesabın yanındadır. Her aracın altında bir geri bildirim bağlantısı vardır ve o bağlantı, o an ekranda gördüğünüz girdileri de birlikte taşır — böylece hatayı tekrar üretebiliriz. Yazılar için iletişim sayfası kullanılabilir.
Düzeltme yaklaşımımız:
- Sayı hatası önce durdurulur, sonra anlatılır. Bir hesap yanlışsa önce düzeltilir; düzeltme yayına çıkar çıkmaz o hesabı anlatan yazılar da gözden geçirilir.
- Düzeltilen yazıya güncelleme tarihi düşülür. Yazının künyesinde yayın tarihinin yanında “Güncellendi” ibaresi görünür. Bu tarih yalnız içerik gerçekten değiştiğinde yazılır; uydurulmuş bir tazelik sinyali bir kez işe yarar, sonra güveni bozar.
- Sessiz düzeltme yapılmaz. Bir sonucu değiştiren düzeltme, sonucu değiştirdiğini söyler.
Ne zaman yeniden bakıyoruz?
Mevzuata bağlı sayılar takvime bağlıdır, keyfe değil:
- Asgari ücret ve kıdem tazminatı tavanı — Ocak ve Temmuz başında.
- Vergi, harç ve prim tarifeleri — yıl başında ve ara değişiklik duyurulduğunda.
- Veri serileri — düzenli olarak otomatik çekilir; çekim durursa site dünkü veriyi göstermeye devam eder ve tarihini yazar. Bozuk bir veri hattı siteyi bozmaz, yalnız tarihi eskitir.
Her parametre dosyasında o sayının hangi gün girildiği ve hangi kaynaktan doğrulandığı yazılıdır.
Neyi bilerek yapmıyoruz?
- Ürün önermiyoruz. Hangi bankayı, fonu ya da hisseyi seçeceğinizi söylemiyoruz; hesabı ve yöntemi görünür kılıyoruz.
- Getiri vaat etmiyoruz. Projeksiyonlar sizin girdiğiniz varsayımlara dayanır ve gelecekteki getiriyi göstermez.
- Kişisel veri saklamıyoruz. Hesaplama tutarlarınız tarayıcınızda işlenir; üyelik gerekmez. Erişim kayıtları ve bize yazdığınız iletişim mesajları ayrı bir kapsamdır ve KVKK aydınlatma metninde anlatılır.
- Reklam ve sponsor almıyoruz. Gösterdiğimiz rakama güvenmenin sebebi budur.