İçeriğe atla
Barınma ve ulaşım·4 dakika okuma

Kira artış oranını TÜİK mi hesaplar, biz mi? Bir doğrulama

Ağustos 2026 yenilemesi için TÜİK yüzde 31,90 ilan etti; araç aynı endeksten yüzde 31,90 buldu. Formül, iki ortalama ve ikinci ondalıkta ayrışma ihtimali.

İyihedef İçerik EkibiKonut finansmanı

Ağustos 2026’da yenilenen bir konut kirası için TÜİK’in ilan ettiği kira artış tavanı yüzde 31,90. Aynı TÜFE endeksinden aynı formülle hesaplayınca araç da yüzde 31,90 buluyor; altı ondalıkla 0,318975. Temmuz yenilemeleri için TÜİK yüzde 32,03 dedi, araç 0,320288 buldu; yine aynı. 25.000 liralık bir kiranın Ağustos 2026’daki üst sınırı 32.974,38 lira, artış 7.974,38 lira.

Soru “kim hesaplıyor” değil, “hesap yeniden üretilebiliyor mu” olmalı. Bu yazı formülü, iki ortalamayı ve sonucun nerede ayrışabileceğini gösterir. Rakamlar kira artış tavanı aracının varsayılan girdileriyle üretildi.

Formül kamuya açık

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 344, konut kirasındaki artışın bir önceki kira yılında TÜFE’de “on iki aylık ortalamalara göre değişim” oranını aşamayacağını söyler. Uygulamada kira yenileme dönemi hangi aysa ondan bir önceki ayın verisi esas alınır; o veri yenileme ayının başında açıklanır. Ağustos yenilemesi için Temmuz verisi, Temmuz yenilemesi için Haziran verisi.

On iki aylık ortalama değişim, yıllık enflasyon değildir. Yıllık enflasyon Temmuz 2026 endeksini Temmuz 2025 endeksine böler. Ortalama değişim ise Ağustos 2025’ten Temmuz 2026’ya on iki endeksin ortalamasını, Ağustos 2024’ten Temmuz 2025’e on iki endeksin ortalamasına böler:

PencereAylarEndeks ortalaması
Son on iki ayAğustos 2025 – Temmuz 20263.741,50
Önceki on iki ayAğustos 2024 – Temmuz 20252.836,67
Oran3.741,50 / 2.836,67 − 10,318975 → yüzde 31,90

Aynı ay için yıllık enflasyon 4.211,58 / 3.196,66 − 1 = yüzde 31,75. İki sayı bu dönemde birbirine yakın; ama enflasyonun hızlandığı ya da yavaşladığı aylarda ayrışırlar, çünkü ortalama yirmi dört ayın bilgisini taşır ve tek bir ayın sıçramasını on ikiye böler.

Doğrulama nasıl yapıldı?

Araç endeksi TCMB EVDS’den okur: TÜFE genel endeksi, seri kodu TP.GENENDEKS.T1, 2003=100. Formül src/hesap/kiraArtisi.ts dosyasındadır ve tek satırla özetlenebilir: son on iki ayın toplamı bölü önceki on iki ayın toplamı, eksi bir. Bu hesabın TÜİK ilanıyla tutup tutmadığı bir testle kilitlidir: test, Temmuz 2026 verisiyle yüzde 31,90’ı, Haziran 2026 verisiyle yüzde 32,03’ü bekler ve 0,1 puanlık toleransla karşılaştırır. Endeks dosyası değişince test yeniden koşar; sapma olursa yayın kırmızı biter.

Önceki yıllar ve geçici yüzde 25

Araç aynı formülü beş yıl geriye de uygular ve sonuçları yan yana koyar:

YenilemeDayanak ayıHesaplanan oranUygulanan
Ağustos 2026Temmuz 2026yüzde 31,90yüzde 31,90
Ağustos 2025Temmuz 2025yüzde 41,13yüzde 41,13
Ağustos 2024Temmuz 2024yüzde 65,93yüzde 65,93
Ağustos 2023Temmuz 2023yüzde 57,45yüzde 25
Ağustos 2022Temmuz 2022yüzde 49,65yüzde 25
Ağustos 2021Temmuz 2021yüzde 15,15yüzde 15,15

2023 ve 2022 satırlarında hesaplanan oranla uygulanan oran farklı. 7409 sayılı Kanun’un geçici madde 1’i, 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2024 arasındaki konut kirası yenilemelerinde artışı yüzde 25 ile sınırladı. Araç bu tavanı kodda değil, veri/kira-artis-kurali.json parametre dosyasında taşır: başlangıç 2022-07, bitiş 2024-06, oran 0,25, geçerlilik tarihi 1 Eylül 2026 itibarıyla doğrulanmış. Geriye dönük bir hesapta o dönem için formül yerine tavan uygulanır ve ekranda kaynağıyla yazılır. Yeni bir geçici sınır gelirse dosyaya satır eklenir; kod değişmez.

İşyeri kiralarında geçici yüzde 25 uygulanmadı. Araç konut kirası varsayar ve bunu şerhte söyler.

Ne modellenmiyor?

Sonuç bir üst sınırdır, zorunlu artış değil. Sözleşmede daha düşük bir oran ya da sabit bir artış yazıyorsa o geçerlidir; araç sözleşmeni bilmez. Beş yılı dolduran kiralarda kira tespit davası ayrı bir kurumdur ve bu formülün dışındadır. Kiranın yabancı para cinsinden belirlenmesi, tahliye ve uyarlama gibi konular da aracın alanı değildir.

Sitedeki her aracın verisini ve parametre dosyasını nasıl gösterdiğini bu rakam nereden geliyor makalesinde topladık. Genel endeks yerine kendi harcama sepetinle ölçmek istersen kişisel enflasyon nasıl ölçülür yazısı yöntemi anlatır; kira yenileme dönemine hazırlık için kira zammı yastığı yazısı aynı oranı bütçeye çevirir.

Özet

  • Ağustos 2026 yenilemesi için TÜİK yüzde 31,90 ilan etti; araç aynı endeksten 0,318975 buldu. 25.000 liralık kira için üst sınır 32.974,38 lira.
  • Formül Türk Borçlar Kanunu madde 344’e dayanır: son on iki ayın TÜFE ortalaması bölü önceki on iki ayın ortalaması, eksi bir. Yıllık enflasyon değildir.
  • Veri TCMB EVDS TP.GENENDEKS.T1 serisi; TÜİK ilanıyla uyum bir testle kilitli. İkinci ondalıkta ayrışma olabilir ve resmî oran esastır.
  • Geçici yüzde 25 dönemi (7409 sayılı Kanun, 2022-07 – 2024-06) parametre dosyasından gelir. Sonuç üst sınırdır; bu bir hesap, hukuki görüş değil.
kira artış tavanıon iki aylık ortalamatüfe

Sık sorulanlar

Oranı TÜİK mi hesaplıyor, araç mı?
İkisi de aynı formülü aynı endekse uygular. TÜİK oranı her ayın başında bültende ilan eder; araç aynı TÜFE endeksini TCMB EVDS üzerinden okuyup formülü yeniden hesaplar. Resmî oran TÜİK ilanıdır; araç bir doğrulamadır.
Neden yıllık enflasyon değil?
Türk Borçlar Kanunu madde 344, on iki aylık ortalamalara göre değişimi esas alır. Yıllık enflasyon tek bir ayı bir yıl öncesinin aynı ayıyla kıyaslar; ortalama değişim iki on iki aylık pencerenin ortalamalarını kıyaslar ve tek bir ayın sıçramasından az etkilenir. Temmuz 2026'da yıllık enflasyon yüzde 31,75, ortalama değişim yüzde 31,90'dı.
Araçla TÜİK ilanı farklı çıkarsa hangisi geçerli?
TÜİK ilanı. TÜİK oranı iki ondalıkla yuvarlar ve endeks geriye dönük revize edilebilir; araç ikinci ondalıkta ayrışabilir. Sözleşme yenilemesinde esas alınacak sayı resmî ilandır.

Kaynaklar

Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki kaynaklara dayanır. Mevzuata bağlı sayılar yürürlük tarihiyle birlikte verilir; yöntemin tamamı veri ve yöntem sayfasında.

  1. TÜİKTüketici fiyat endeksi (TÜFE), 2003=100Veri serisiAylık genel endeks. Sitedeki alım gücü ve reel getiri hesapları bu seriye dayanır.Adres tarihinde kontrol edildi
  2. TCMBElektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS)Veri serisiAltın, döviz, mevduat faizi ve BIST serilerinin kaynağı.Adres tarihinde kontrol edildi

Yazar

İyihedef İçerik Ekibi

iyihedef içeriklerini hazırlayan editoryal imza. Yazılar resmî kurum verileri (TCMB EVDS, TEFAS, TÜİK), elle doğrulanan yasal parametreler ve yayımlanmış akademik çalışmalar kullanılarak hazırlanır; mevzuata bağlı her sayı kaynağı ve yürürlük tarihiyle birlikte tutulur. Süreç ve düzeltme politikası yayın ilkeleri sayfasında yazılıdır.

Kaynaklarımızı ve düzeltme politikamızı okuyun

Bu konuda

Konut ve kiraEnflasyon ve alım gücü

Önce konuyu tanı

İlgili yazılar