Yanında kimse yokken İngilizce konuşma pratiği nasıl yapılır?

“Etrafımda İngilizce konuşabileceğim kimse yok. Konuşma pratiği için ne yapabilirim?”

Kısa cevap: Konuşma çalışmasının büyük bir kısmını yalnız başına yapabilirsin: yüksek sesle anlat, sesini kaydet, aynı konuyu tekrar anlat. Bu, akıcılığı ve konuşmaya alışmayı geliştirir. Ama yanlışlarını göstermek için bir noktada geri bildirim gerekir; bu da başka bir kişi ya da ses kaydını değerlendirecek biri demek.

Bilim ve veri ne diyor?

Paul Nation’ın 2007’de anlattığı dört damarın ikisi doğrudan konuşmayla ilgili:

• Anlamlı üretim: Bir şey söylemeye ya da yazmaya çalışmak. Bilgiyi kullanmak, onu tanımaktan farklı bir beceridir.
• Akıcılık geliştirme: Zaten bildiğin malzemeyi hızlı ve rahat kullanmak. Yeni bir şey öğrenmek değil, bildiğini otomatikleştirmek.

Nation’a göre bu iki damar, kelime ve dilbilgisi çalışmasının yerini tutmaz; dört parçanın dengeli olması gerekir. Kendi kendine konuşma, özellikle akıcılık damarına hizmet eder; çünkü yeni bir şey kurmak yerine bildiğin parçaları hızlı birleştirmeyi çalışır.

Bu çerçeve bir ders tasarımı ilkesidir; tek bir deneyle “şu kadar dakika şu kadar akıcılık verir” demez. Ama tek başına konuşma çalışmasının neden işe yaradığını açıklamak için yeterlidir.

Türkiye’de nasıl işliyor?

Okulda konuşma çoğu zaman en az çalışılan beceri oldu: sınıfta çok kalabalık, sınav yazılı, konuşma notu yok. Bu yüzden birçok yetişkin İngilizcede okuyup anlıyor ama konuşamıyor. Çevrende konuşabileceğin biri yoksa, çalışmayı kendine bir muhatap yaratarak kurmak gerekir: kayıt, ayna, telefon, notlar.

Tek başına yapabileceğin dört şey

1. Gün içinden anlat (günde 3-5 dakika). Bugün ne yaptığını, ne yiyeceğini, ne düşündüğünü kendi cümlelerinle yüksek sesle anlat. Kelime bulamazsan “bilmiyorum” deme, başka bir kelimeyle anlatmaya çalış. Bu, anlamlı üretim damarıdır.

2. Aynı konuyu üç kez anlat. Bir konuyu seç (kendini tanıt, bir film anlat). Önce 3 dakikada, sonra 2 dakikada, sonra 1 dakikada anlat. Her seferinde daha kısa ve daha rahat olursun. Bu, akıcılık damarıdır.

3. Sesini kaydet. Telefona kayıt al ve dinle: nerelerde takıldın, hangi kelimeleri bulamadın? Kaydı iki hafta sonra aynı konuyla tekrarla ve ilk kayıtla karşılaştır. Dinlemek çoğu zaman rahatsız edicidir, ama ilerlemeyi görmenin en doğrudan yolu.

4. Duyduğunu tekrarla. Kısa bir sesi dinle ve duyduğun cümleyi aynı ritimle tekrarla. Yeni kelime öğrenmek yerine var olan bilgiyi sese çevirirsin.

Gerçek muhatap ne zaman gerekir?

• Aynı hatayı tekrar tekrar yaptığını hissettiğinde.
• Konuşmanın tek yönlü olmaktan çıkıp karşılıklı hâle gelmesini istediğinde.
• Belirli bir sınav ya da görüşme için hazırlandığında.

Ödemeden başlayabileceğin yollar da var: ücretsiz konuşma grupları, dil değişimi yapan insanlar ya da bir arkadaşla düzenli kısa görüşmeler. Hangisini seçersen seç, yazılı ya da kısa sesli mesajlar canlı konuşmadan önce yumuşak bir basamak olabilir.

Sık yapılan yanlışlar

• Önce mükemmel olmayı beklemek. Hata yapmadan konuşmayı beklemek, konuşmayı sonsuza ertelemek demek. Hata öğrenmenin parçası.
• Yalnız sessizce çalışmak. Okuyarak ve dinleyerek öğrenilen kelimeler, yüksek sesle söylenmeden aktif hâle gelmez.
• Kaydı hiç dinlememek. Ses kaydı almak yalnız yarısı; dinlemek ve karşılaştırmak asıl iş.
• Aynı cümleleri tekrarlamak. Yeni konular seç ve zorlandığın yerleri not et; sürekli aynı rahat cümleleri tekrarlamak akıcılığı artırır ama bilgiyi genişletmez.

Bu hafta dene

Telefonuna “kendimi tanıtıyorum” başlıklı 2 dakikalık bir kayıt al. Sonra aynı konuyu bir kez daha, bu sefer 1 dakikada anlat. İki kaydı da dinle ve bir şeyi not et: hangi kelimeyi bulamadım? Bu kelimeyi kart sistemine ekle ve iki hafta sonra aynı kaydı tekrarla.