Ücretsiz kaynaklarla İngilizce: neye para ödenir, neyi bedavaya bulursun?

“İngilizce öğrenmek için kurs ya da uygulama parası ödemem gerekiyor mu?”

Kısa cevap: Dinleme ve okuma gibi girdi için gereken malzemenin büyük kısmı ücretsiz bulunabilir. Paranın asıl fark yarattığı yer çoğu zaman geri bildirim: konuşmanı ve yazını düzelten bir insan. Bu yazı, dört damar üzerinden neyi bedavaya bulabileceğini ve neye ödeme yapmayı düşünebileceğini gösteriyor. Fiyat vermiyoruz; çünkü tutarlar sık değişir.

Bilim ve veri ne diyor?

Geniş okuma. Nakanishi’nin 2015’te yayımladığı meta-analiz, öğrencilere seviyelerine uygun çok sayıda metin okutmanın (geniş okuma, extensive reading) yabancı dil okuma becerisi üzerindeki etkisini birleştirdi ve genel olarak olumlu bir etki bildirdi. Bu yöntemin güzel yanı, malzeme maliyetinin düşük olması: seviyene uygun, kolay metinler kütüphanelerde ve açık kaynaklarda bulunabilir.

Dört damar. Paul Nation’ın 2007 tarihli çerçevesi, dil çalışmasını anlamlı girdi, anlamlı üretim, dile odaklı çalışma ve akıcılık olarak dörde ayırır. Bu ayrım bize maliyet haritasında da yol gösterir: her damarın para gerektiren ve gerektirmeyen yanı farklı.

Bu çalışmalar bir kaynağın diğerinden iyi olduğunu söylemiyor; hiçbirinde ücretli ile ücretsiz kaynak karşılaştırması yok. Aşağıdaki harita, bu çerçevelerden yapılmış bir mantık yürütmedir, bir araştırma sonucu değildir.

Türkiye’de nasıl işliyor?

Kurs ve özel ders ücretleri ile uygulama abonelikleri hızla değişiyor; bu yüzden bu yazı bir tutar yazmıyor. Karar verirken tutarı kurumun kendi sayfasından, o gün için kontrol et. Burada vermek istediğimiz şey, neye ödeme yapmanın mantıklı olabileceğini düşünme biçimi.

Dört damarın maliyet haritası

Damar	Ücretsiz bulunabilir	Ödeme yapmak ne zaman mantıklı?
Anlamlı girdi (dinleme/okuma)	Kütüphane kitapları, seviyeli okuma metinleri, kamuya açık yayınlar, podcast ve video içerikleri	Çok az; seviyene uygun içeriği bulamıyorsan düzenli bir derleme için
Anlamlı üretim (konuşma/yazma)	Kendi kendine anlatma, ses kaydı, yazılı günlük	Düzeltme ve geri bildirim istediğinde
Dile odaklı (kelime/dilbilgisi)	Frekans listeleri, ücretsiz sözlükler, kendi yaptığın kartlar	Düzenli ve sistemli bir yol haritası istiyorsan bir ders kitabı
Akıcılık	Aynı kısa metni tekrar tekrar okuma/dinleme/anlatma	Genellikle gerekmez

Tabloya bakınca şu ortaya çıkıyor: paranın en çok anlam taşıdığı yer, insanın verdiği geri bildirimdir. Bir kitap ya da içerik ucuza ya da bedavaya bulunur; ama konuşmanı ya da yazını okuyup “şunu şöyle söyle” diyen biri emek ister ve bu emek maliyetlidir.

Ödeme yapmadan önce üç soru

1. Bu para hangi damarı besliyor? Girdi damarına para ödüyorsan bu, ücretsiz bulabileceğin bir şey için olabilir. Üretim damarı için ödüyorsan, gerçekten geri bildirim alıyor musun?
2. Geri bildirim insan mı, otomatik mi? Otomatik düzeltme bazı hataları yakalar; insan ise bağlamı ve iletişimi değerlendirir. Hedefine göre hangisinin gerektiğine karar ver.
3. Bırakmak kolay mı? Düzenli çalışmayı sürdüremeyeceğin bir abonelik, boşa giden bir harcama olur. İlk dönemde kısa süreli ya da iptali kolay seçenekleri tercih et.

Sık yapılan yanlışlar

• Ücretli olanı iyi sanmak. Fiyat ile kalite arasında doğrudan bir bağ yok. Kaynağın seviyene ve hedefine uyup uymadığına bak.
• Çok fazla kaynak toplamak. Elinde yirmi kaynak olup hiçbirini bitirmemek, tek bir kaynağı sonuna kadar kullanmaktan daha kötü. Önce bir planı otur, sonra kaynağı genişlet.
• Geri bildirimi ihmal etmek. Yalnız girdiyle ilerleyen biri, konuşma ve yazma hatalarını fark etmeden kalıplaştırabilir. Düzenli ama ucuz bir geri bildirim yolu bul: bir arkadaş, bir konuşma grubu ya da bir öğretmenle ayda birkaç kez.
• Kaynak değiştirip durmak. İlk 30 günlük planı tamamlamadan kaynak değiştirmek, başlangıç coşkusunu tüketir.

Bu hafta dene

Elindeki ya da düşündüğün bütün kaynakları bir kâğıda yaz ve her birinin yanına hangi damarı beslediğini işaretle. Hiç üretim (konuşma/yazma) damarı yoksa, bu hafta ücretsiz bir ses kaydı alışkanlığı başlat. Satın almayı düşündüğün bir şey varsa, yukarıdaki üç soruyu cevapla ve bir hafta bekle.