Peşinatı Büyütmek mi, Vadeyi Kısaltmak mı? İki Kaldıraç, İki Farklı Bedel
Aynı evde peşinatı 1.000.000 TL büyütmek toplam faizi 2.585.418 TL azaltıyor; vadeyi 120 aydan 60 aya çekmek 4.404.843 TL azaltıyor ama taksiti 16.221 TL artırıyor.
İyihedef İçerik EkibiKonut finansmanı
Faiz oranı senin kararın değildir. O hâlde toplam maliyeti düşürmek için elinde iki kaldıraç kalır: anaparayı küçültmek ya da vadeyi kısaltmak. İkisi de işe yarar — ama senden farklı şeyler isterler.
Senaryo
4.000.000 TL’lik ev, aylık faiz %2,89. Referans nokta: %75 kredi, 120 ay.
| Ayar | Peşinat | Aylık taksit | Toplam faiz | Toplam ödeme |
|---|---|---|---|---|
| Referans — %75 kredi, 120 ay | 1.000.000 TL | 89.636 TL | 7.756.270 TL | 10.756.270 TL |
| Peşinat kaldıracı — %50 kredi, 120 ay | 2.000.000 TL | 59.757 TL | 5.170.852 TL | 7.170.852 TL |
| Vade kaldıracı — %75 kredi, 60 ay | 1.000.000 TL | 105.857 TL | 3.351.427 TL | 6.351.427 TL |
| Ters yön — %75 kredi, 180 ay | 1.000.000 TL | 87.217 TL | 12.699.038 TL | 15.699.038 TL |
İki Kaldıracın Karakteri Farklı
Peşinat kaldıracı zaman ister. 1.000.000 TL daha biriktirmen gerekir; bu, ev almayı ertelemek demektir. Karşılığında hem toplam faiz 2.585.418 TL azalır hem de aylık taksit 29.879 TL düşer. Yani bugünkü nakit akışını rahatlatır.
Vade kaldıracı nakit akışı ister. Bugün ekstra birikime gerek yok, ama aylık taksit 89.636 TL’den 105.857 TL’ye çıkar. Karşılığında toplam faiz 4.404.843 TL azalır — iki kaldıraç içinde en büyük tasarruf budur.
Ters Yön: Vadeyi Uzatmanın Bedeli
Tablonun son satırı, en sık yapılan hamlenin sonucudur. Taksit yüksek geldiğinde vadeyi uzatmak akla ilk gelen çözümdür — ama getirisi hızla tükenir:
- 120 → 180 ay: taksit ayda 2.419 TL düşüyor
- aynı hamle toplam faize 4.942.768 TL ekliyor
Ayda 2.419 TL için beş yıl daha borçlu kalmak ve yaklaşık beş milyon lira daha faiz ödemek. Bu hesabı görmeden vade uzatmak, kararın en pahalı hâlidir.
Pratikte: İkisi Birlikte
Gerçek kararlar tek kaldıraçla verilmez. Ölçülü bir peşinat artışı ve ölçülü bir vade kısaltması genellikle tek başına yapılan büyük hamlelerden daha uygulanabilirdir. Önemli olan şu: her iki değişkenin toplam geri ödemeye etkisini ayrı ayrı görmek. İkisini birlikte tahmin etmek zordur; hesaplamak kolaydır.
Peşinat Ne Kadar Sürede Birikir
Peşinat kaldıracını kullanacaksan sıradaki soru süredir. 1.000.000 TL’lik peşinat için ayda 25.000 TL biriktirirsen, beklediğin yıllık reel getiriye göre:
| Reel getiri varsayımı | Süre |
|---|---|
| %3 | 39 ay |
| %5 | 38 ay |
| %7 | 37 ay |
Üç senaryonun birbirine bu kadar yakın olması dikkat çekicidir: üç yıllık bir birikimde asıl belirleyici getiri değil, aylık katkıdır. Getiri farkının anlam kazandığı yer uzun vadedir.
Kendi Rakamınla Dene
Peşinat hesabı ev fiyatını, kredi oranını, vadeyi ve aylık birikimini alır; peşinatı, taksiti ve biriktirme süresini birlikte verir. Yalnız kredi tarafını değiştirip toplam faizi görmek istersen konut kredisi taksiti aracına, peşinata ulaşma süresini ayrıca çalışmak istersen ev alma süresi aracına bakabilirsin.
Sık sorulanlar
- Toplam faizi azaltmanın kaç yolu var?
- Faiz oranı senin kararın olmadığına göre iki yol kalır: anaparayı küçültmek (peşinatı büyütmek) ya da vadeyi kısaltmak. İkisi de toplam faizi azaltır, ama biri zaman ister, öteki aylık nakit akışı.
- Vadeyi kısaltmak mı, peşinatı büyütmek mi daha çok faiz tasarrufu sağlar?
- 4.000.000 TL'lik ev, %75 kredi ve aylık %2,89 senaryosunda vadeyi 120 aydan 60 aya çekmek toplam faizi 4.404.843 TL azaltıyor; peşinatı 1.000.000 TL büyütüp vadeyi 120 ayda bırakmak 2.585.418 TL azaltıyor. Ama birincisi aylık taksiti yükseltiyor, ikincisi düşürüyor.
- Vadeyi uzatmak ne zaman anlamsızlaşır?
- Taksitin düşüşü hızla yavaşladığı için. Aynı senaryoda vadeyi 120 aydan 180 aya çıkarmak taksiti ayda yalnızca 2.419 TL düşürüyor, buna karşılık toplam faize 4.942.768 TL ekliyor.
- İki kaldıracı birlikte kullanmak mümkün mü?
- Evet ve çoğu durumda gerçekçi olan budur: peşinatı ölçülü büyütüp vadeyi ölçülü kısaltmak. Önemli olan her iki değişkenin toplam geri ödemeye etkisini ayrı ayrı görmek; ikisini birlikte tahmin etmek zordur, hesaplamak kolaydır.
Yazar
iyihedef içeriklerini hazırlayan editoryal imza. Yazılar resmî kurum verileri (TCMB EVDS, TEFAS, TÜİK), elle doğrulanan yasal parametreler ve yayımlanmış akademik çalışmalar kullanılarak hazırlanır; mevzuata bağlı her sayı kaynağı ve yürürlük tarihiyle birlikte tutulur. Süreç ve düzeltme politikası yayın ilkeleri sayfasında yazılıdır.
Bu konuda
Önce konuyu tanı
- Beş dakikada beş cevap: kira tavanı, zam, kıdem, kart borcu, taksitKavram
Aceleci okur için altı araçlık yol: her durakta bir soru, motordan tek sayı, üç adım ve araç bağı. Kira tavanı, zam, kıdem, kart borcu, taksit, saat.
- Bu rakam nereden geliyor? Veri kaynakları, yasal parametreler ve hesap yöntemiKavram
Sitedeki her rakam üç kaynaktan birinden gelir: robot serisi, elle bakımlı yasal parametre ya da senin girdin. Altı araçta kaynağı nerede göreceğini gösterir.
- Sıfırdan başlayanın yol haritası: önce güvence, sonra borç, sonra birikimKavram
Beş adım, beş araç: bir aylık güvence, iki borcun sırası, BES devlet katkısı, çocuğun eğitimi ve ev masrafları; her adımda bir kavram ve bir örnek rakam.
İlgili yazılar
- Peşinat Oranı Taksiti Nasıl Değiştirir? Dört Senaryo, Dört Rakam
4.000.000 TL'lik evde kredi oranı %75'ten %50'ye indiğinde taksit 89.636 TL'den 59.757 TL'ye, toplam faiz 7.756.270 TL'den 5.170.852 TL'ye iniyor.
- Konut Kredisi Taksiti Nasıl Hesaplanır? Annüite Formülü ve Vadenin Sessiz Bedeli
Taksit tek bir formülden çıkar; vade uzadıkça taksit çok az düşer, toplam faiz çok artar. 2.000.000 TL, 120 ay, aylık %2,89 senaryosunda taksit 59.757 TL.
- Ev Peşinatı Planı: Ne Kadar Birikim, Ne Kadar Sürede?
Ev peşinatı, konut bedelinin genellikle belirli bir yüzdesidir; hedefe giden ilk adım bu tutarı somut bir rakama çevirmektir.