Düzenli Almanın Gücü: Aynı 10.000 TL, Daha Düşük Ortalama Maliyet

Dün getiri sırasını konuşurken bir cümle geçti: katkı sürdükçe düşüş ayları ucuza toplama fırsatına dönüşür. Senaryolarla iyihedef serisinin bu bölümü, o cümledeki mekanizmayı tek başına sahneye alıyor — çünkü bu, sıradan biriktiricinin elindeki en zahmetsiz avantajdır.

Senaryo: Üç Ay, Üç Fiyat, Tek Kural

Kural basit: her ay 10.000 TL ile alım — fiyat ne olursa olsun. Birim fiyat üç ayda 10 → 8 → 12,5 TL seyretsin:

Ay	Fiyat	10.000 TL ile alınan
1. ay	10 TL	1.000 birim
2. ay	8 TL	1.250 birim
3. ay	12,5 TL	800 birim
Toplam	—	3.050 birim

Harcanan: 30.000 TL. Ortalama maliyet: 30.000 ÷ 3.050 ≈ 9,84 TL. Üç fiyatın basit ortalaması ise 10,17 TL. Hiçbir tahmin yapmadan, ortalamanın altında maliyetle toplandın.

Sır: Sabit Tutar, Değişken Miktar

Sihir yok, aritmetik var: tutar sabit olunca fiyat düşükken elin çok, yüksekken az alır — 8 liradan 1.250 birim, 12,5 liradan 800. “Düşükte ağırlık” dediğimiz şey, bir öngörü becerisi değil; sabit tutarın kendiliğinden ürettiği bir sonuç. Piyasayı zamanlamaya çalışan kişi bu dengeyi el yordamıyla arar; düzenli alan, farkında bile olmadan uygular. Yöntemin derinlemesine anlatımı maliyet ortalaması yazısında mevcut.

Dürüstlük payı: sürekli ve kesintisiz yükselen bir patikada baştan toplu alım daha iyi çıkardı. Ama o patikayı önceden bilen yok — yöntemin iddiası “en iyi” olmak değil, bilgisizliğe rağmen makul olmaktır.

Asıl Armağan: Sakinlik

Matematik kadar değerli olan ikinci etki psikolojik: “Şimdi almalı mıyım? Düşer mi? Kaçırdım mı?” — bu soruların hepsi gündemden kalkar. Karar bir kez verilir (her ay, sabit tutar), gerisi takvimin işidir. Ekran takibi azalır, pişmanlık muhasebesi biter; düşüş ayı “felaket” değil “dolu sepet ayı” olarak okunmaya başlar — dünkü bölümün dersiyle birebir aynı hizada.

Kendin Görmek İçin

bileşik getiri aracında uzun dönemli gerçek veriyle sabit aylık katkıyı koşturabilirsin: iniş yıllarında birikimin nasıl sepet doldurduğunu, çıkışlarda o sepetin nasıl çalıştığını riske girmeden izlemek, bu yazının en kalıcı hâli.

Sonuç

Sabit tutar + düzenli takvim = düşükte çok, yüksekte az — otomatik. Üç aylık örnekte 9,84’e karşı 10,17; uzun vadede ise sakin bir zihin ve kesilmeyen katkı. Zamanlamayı bilene gerek yok; takvime sadık olana yeter. Kişisel koşullar farklılaştıkça doğru uygulama da değişir; gerektiğinde yetkili bir kuruluştan profesyonel destek almak faydalıdır.