Reel Getiri Nedir? Nominal Getiriden Farkı

Reel getiri, bir yatırımın satın alma gücündeki gerçek değişimidir: paran sayısal olarak artsa bile fiyatlar daha hızlı arttıysa gerçek değerin azalmış olabilir.

Formül: Çıkarma Değil, Bölme

Reel getiri bir oran farkı değil, iki büyümenin oranıdır — paranın büyümesi bölü fiyatların büyümesi:

Reel getiri = (1 + Nominal getiri) ÷ (1 + Enflasyon) − 1

Buna Fisher denklemi denir ve bu sitedeki bütün araçlar bunu kullanır.

Yaygın kısayol —“nominal eksi enflasyon”— düşük oranlarda işe yarar: yüzde 3-5 bandında sapma binde birkaç puandır ve zihinden hesap için yeterlidir. Türkiye’nin oran düzeyinde ise kullanılamaz; sapma puanlar düzeyine çıkar ve her zaman aynı yöne, iyimser tarafa düşer.

Sebebi tek cümlede: çıkarma, paydadaki fiyat büyümesini görmezden gelir. Kazancını bugünkü fiyatlarla değil, eski fiyatlarla ölçmüş olursun.

Senaryo	Nominal	Enflasyon	Çıkarma (yanlış)	Bölme (doğru)
Pozitif reel	%50	%40	+%10	+%7,14
Sıfır reel	%40	%40	%0	%0
Negatif reel	%30	%45	−%15	−%10,34

İlk satırda kısayol getiriyi yüzde 40 fazla gösteriyor (10 yerine 7,14). Üçüncü satırda kaybı olduğundan büyük gösteriyor. Yalnız enflasyonun nominal getiriye eşit olduğu satırda iki yöntem aynı sonucu verir — çünkü orada sonuç zaten sıfırdır.

Nominal ve Reel Getiri

Nominal getiri, paranın yüzde kaç arttığını gösterir; reel getiri bu artışı fiyat artışına göre düzeltir. Aynı ayrım ücret için de geçerlidir: yüzde 40 zam alıp yüzde 31,75 enflasyonla karşılaşan kişinin gerçek artışı yüzde 8,25 değil, yüzde 6,26’dır.

Neden Önemli?

İki farklı aracın nominal getirisi aynı görünse bile, farklı dönemlerde farklı enflasyonla karşılaştıkları için reel sonuçları değişebilir. Bu yüzden getiri karşılaştırmalarında nominal rakamlar yanıltıcı olabilir.

Denklemin neden bölme olduğunu adım adım gösteren yazı: Fisher denklemi: yüzde 40 eksi yüzde 30 neden yüzde 10 etmez.

::video{kaynak=“youtube” id=“ornekVideo1” baslik=“Reel getiri kavramı — örnek anlatım”}

Yukarıdaki video alanı, motorun gömülü video desteğini gösteren temsilî bir yer tutucudur; yayında gerçek bir eğitim videosu kimliğiyle değiştirilir.

Kendi rakamınla denemek için reel getiri aracını kullanabilir, düzenli birikimin geçmişte reel olarak nasıl seyrettiğini görmek için geçmiş getiri simülatörüne bakabilirsin.