Eurobond'da Getiri İki Yerden Gelir: Kupon ve Kur

Bir eurobondun “ne kazandırdığını” tek bir oranla söylemek zordur, çünkü iki ayrı motor aynı anda çalışır ve ikisi farklı para biriminde ölçülür.

İki Bileşen

Bileşen	Nerede oluşur	Neye bağlı
Kupon	Döviz cinsinden	İhracın kupon oranı ve ödeme takvimi
Kur	TL karşılığında	Döviz kurunun TL’ye göre seyri

Bir yatırımcı için sonuç TL cinsinden ölçülür ve TL cinsinden sonuç, bu ikisinin birleşimidir. Kupon iyi ama kur yerinde saymışsa TL getirisi zayıf kalır; kupon düşük ama kur hızlı yükselmişse tablo tersine döner.

Kur Ayağını Ölçmek

Kur ayağı ölçülebilir bir şeydir ve verisi elde: TCMB alış kuru serileri.

2015 Ocak’tan 2026 Temmuz’a, 10.000 TL’lik bir tutar üzerinden:

Varlık	Nominal	Reel	10.000 TL ne oldu
Dolar	%1.916,43	%19,91	201.643 TL
Euro	%1.873,44	%17,35	197.344 TL

On bir buçuk yılda dolar nominal olarak yirmi kata yakın arttı — ama aynı dönemde TÜFE de %1.581,61 arttığı için reel kazanç %19,91’de kaldı. Yani kur, alım gücünü korumaya yetti ve üstüne bir miktar ekledi; sağladığı şey büyük bir reel kazanç değil, enflasyona karşı bir tutunma oldu.

Neden Ayrı Ayrı Okumak Gerekir

Üç sayıyı karıştırmak kolaydır ve karıştırıldığında sonuç anlamsızlaşır:

• Kupon oranı döviz cinsindendir. %5’lik bir kupon, dolar bazında %5’tir.
• Kur değişimi TL cinsindendir ve dövizin TL karşısındaki seyrini anlatır.
• Enflasyon TL cinsindendir ve TL’nin alım gücündeki erimeyi anlatır.

Doğru sıra şudur: önce döviz cinsinden toplam getiriyi bul (kupon + varsa fiyat değişimi), sonra bunu kur değişimiyle TL’ye çevir, en sonda TÜFE ile bölerek reele indir. Sondaki adımın neden çıkarma değil bölme olduğunu Fisher denklemi yazısında ele aldık.

Dönem Seçimi Sonucu Değiştirir

Yukarıdaki tablo 2015 Ocak’ta başlıyor. Başlangıcı bir yıl öne ya da geriye almak reel sonucu belirgin biçimde değiştirir — kur, düzgün bir eğri değil sıçramalı bir seri izler. Bu yüzden tek bir dönemin sonucuna bakıp genel bir kural çıkarmak yanıltır; dönem seçimi neden yanıltır yazısı bu tuzağı ayrıca ele alıyor.

Kendi Dönemin İçin Ölç

Geçmiş getiri aracı bir tutar ve iki tarih alır; dolar, euro ve diğer varlık sınıfları için nominal ve reel sonucu yan yana verir. Kupon ayağını kendi ihracının koşullarından ekle.

Bu serinin diğer iki yazısı hesabın kalan iki parçasını ele alıyor: nominal bir getirinin alım gücü karşılığını dövizde kazanmak, alım gücü kazanmak değildir, eurobondun portföyde neyi değiştirdiğini ise eurobond portföyde ne yapar yazısında bulabilirsin. Nominal bir getiriyi reele indirmek için reel getiri aracı, portföydeki kur bağını ölçmek için portföy dağılımı aracı var.