- altın
- döviz
- mevduat
- karşılaştırma
Altın mı, Döviz mi, Mevduat mı? 2026 Karşılaştırması
İçindekiler
İçindekiler
"Altın mı, döviz mi, mevduat mı?" sorusunun tek bir cevabı yoktur. Doğru araç; kişinin hedefine, vadesine ve parayı ne zaman kullanacağına göre değişir. Bu yazı üç aracın özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırır ve bir karar çerçevesi sunar; hangisinin "üstün" olduğunu söylemez.
Üçünü Hızla Tanıyalım
- Altın: Fiziki, banka hesabı ve borsa araçları yoluyla erişilen kıymetli maden. Ayrıntı için altın eğitim sayfası.
- Döviz: Yabancı para birimi cinsinden tutulan birikim. Ayrıntı için döviz eğitim sayfası.
- Mevduat: Bankada vadeli veya vadesiz tutulan, faiz esaslı birikim. Ayrıntı için mevduat eğitim sayfası.
Karşılaştırma Tablosu (Genel Özellikler)
| Özellik | Altın | Döviz (vadesiz) | Mevduat (vadeli) |
|---|---|---|---|
| Para birimi riski | TL + kur | Kur | TL |
| Likidite | Yüksek | Yüksek | Vade kısıtı var |
| Asgari tutar | ~0,01 gram | Çok düşük | Çok düşük |
| Getiri kaynağı | Fiyat değişimi | Kur değişimi | Faiz |
| Faiz esaslı mı? | Hayır | Kısmen (vadeli) | Evet |
Risk Açısından Karşılaştırma
Her aracın riskini ayrı ayrı anlamak, hangisinin "daha az riskli" olduğunu sıralamaktan daha yararlıdır.
Altında Risk
Gram altının TL fiyatı kısa vadede sert dalgalanabilir ve alış fiyatının altına inebilir. TL fiyat, küresel ons fiyatı ile dolar/TL kurunun birleşimidir; iki bileşen ters yönde hareket edebilir.
Dövizde Risk
Döviz, kur hareketine doğrudan bağlıdır. TL'ye göre değer kazanabilir ya da kaybedebilir; ayrıca vadesiz tutulan dövizin nominal getirisi yoktur.
Mevduatta Risk
Vadeli mevduatın temel riski, faizin enflasyonun altında kalması (negatif reel getiri) ve vadeden önce çekimde getiri kaybıdır.
Hangi Durumda Hangisi Öne Çıkar?
Aşağıdaki çerçeve bir tavsiye değil, sık görülen kullanım örüntüleridir:
- Kısa vadede erişim gerekiyorsa: likidite öne çıkar; vade kısıtı olmayan araçlar daha sık tercih edilir.
- Döviz cinsinden gider veya borç varsa: doğal korunma (hedge) mantığı gündeme gelir.
- Belirli bir süre dokunulmayacaksa: maliyet kalemleri (makas, işçilik, gider oranı) daha çok önem kazanır.
Birlikte Kullanmak: Çeşitlendirme Mantığı
Tek bir araca yığmak yerine birikimi farklı varlık sınıflarına dağıtmak, birinin değer kaybettiği dönemde diğerinin dengeleyebilmesi ihtimalini artırır. Hangi oranın seçileceği kişiye göre değişir; bu yazı bir oran belirtmez.
Düzenli birikimin farklı varlıklarda geçmişte nasıl seyrettiğini görmek için geçmiş getiri simülatörünü inceleyebilir, kendi planını kurmak için ev birikimi hedef planlayıcısını kullanabilirsin.
Reel ve nominal getiri ayrımını reel getiri yazısında, tek varlığa bağlı kalmama ilkesini ise çeşitlendirme yazısında derinlemesine ele aldık.
Sık sorulan sorular
- Altın mı döviz mi daha güvenli?
- "Güvenlik" tek bir ölçü değildir; risk türüne göre değişir. Altın fiyat oynaklığı taşır, döviz kur hareketine bağlıdır. İkisinin de kendine özgü riski vardır; biri her koşulda diğerinden güvenli değildir.
- Mevduat enflasyona karşı korur mu?
- Bu, reel getiri kavramına bağlıdır. Nominal faiz enflasyonun altındaysa satın alma gücü azalır. Reel getiri = nominal getiri − enflasyon yaklaşımıyla değerlendirmek gerekir.
- Üçünü birden tutmak mantıklı mı?
- Çeşitlendirme, tek bir araca bağlı kalmanın riskini dağıtır. Hangi oranda dağıtılacağı kişinin vadesine ve hedefine bağlıdır; tek bir doğru oran yoktur.
- Kur riski olmayan birikim aracı var mı?
- TL bazlı araçlar kur riski taşımaz, ancak reel getiri riski (enflasyonun üzerine çıkamama) taşır. Hiçbir araç tüm risklerden bağımsız değildir.
Bu yazıyı paylaş
İlgili yazılar
Yatırım Fonu Nedir? TEFAS’ı Okumayı Öğrenmek
Yatırım fonu nedir, hangi türleri vardır ve TEFAS’ta bir fon okunurken nelere bakılır? Fon dünyasını tarafsız ve ürün adı vermeden anlatıyoruz.
Reel Getiri: Kazandım Sanırken Kaybetmenin Matematiği
Nominal kazanç kandırabilir: %40 kazanıp enflasyon %50 ise reelde kaybettiniz demektir. Reel getiri nedir, nasıl hesaplanır ve neden gerçek ölçü budur?
Çeşitlendirme: Tek Sepete Koymamanın Bilimsel Temeli
Çeşitlendirme neden işe yarar? "Tüm yumurtaları tek sepete koymama" ilkesinin arkasındaki basit ama güçlü mantığı ve sınırlarını tarafsız bir dille anlatıyoruz.