Erken Kapatma mı, Birikim mi? Karşılaştırılacak İki Oran

Erken kapatma kararı sık sık yanlış soruyla başlar: “ne kadar kazanırım?” Erken kapatma bir kazanç üretmez — bir maliyetten kaçınma sağlar. Doğru soru şudur: aynı parayı başka bir yerde tutsam, kaçındığım maliyetten fazlasını üretir mi?

Karşılaştırılacak İki Oran

Taraf	Ölçü	Nasıl bulunur
Krediyi kapatmak	Kredinin yıllık etkin faiz oranı	Aylık oran bileşiklenerek yıllığa çevrilir
Parayı tutmak	Aynı paranın vergi sonrası net yıllık getirisi	Brüt orandan stopaj ve masraflar düşülür

İkisi de aynı birimde olmalı. Bu, karşılaştırmanın en sık bozulduğu yerdir.

Aylık oranın neden 12 ile çarpılmadığını ilan edilen faiz toplam maliyeti göstermez, brütten nete geçişi ilan edilen faiz, cebe giren getiri yazısında ele aldık.

Tutarları Değil Oranları Karşılaştır

Bir cazibe var: kaçınılan faizi (örneğin 255.961 TL) alıp “birikimimin getirisi bundan fazla mı?” diye sormak. Bu karşılaştırma kurulamaz, çünkü:

• Kapatma bugün yapılır — tek seferlik, bugünkü para.
• Kaçınılan faiz geleceğe yayılmıştır — aylara bölünmüş ödemeler.

İki tutar aynı zaman noktasında ölçülmez. Kendi oranıyla iskonto edilince ikisi eşitlenir; aradaki fark paranın zaman değeridir ve bir kazanç değildir. Bu yüzden karşılaştırma oranlar üzerinden yapılır.

Tabloda Görünmeyen Üç Kalem

1 · Erken ödeme tazminatı. Konut finansmanında mevzuatta tavan vardır ve kalan vadeye göre değişir; ihtiyaç ve taşıt kredilerinde yoktur. Kesin oran sözleşmene bağlıdır. Tazminat, kapatma tarafının maliyetini artırır.

2 · Acil durum fonu. Birikimin tamamını krediye yatırmak, beklenmedik bir giderde daha pahalı bir borca yönelmeye yol açabilir. Bu, sayıda görünmeyen ama kararı tersine çevirebilen bir kalemdir. İlk katmanı acil durum fonu aracıyla kurabilirsin.

3 · Belirlilik farkı. Kredinin oranı sözleşmeyle bağlıdır ve kesindir. Birikimin getirisi ise bir beklentidir — özellikle oranın taahhüt değil beklenti olduğu ürünlerde. İki tarafın kesinliği aynı değildir.

Sıralama Kuralı

Yüksek oranlı borçlar bu tartışmanın dışındadır. Kredi kartı gibi çok yüksek oranlı bir borç varken birikim tartışması anlamını yitirir; konuyu kart borcu varken birikim olur mu yazısında ele aldık.

Sıra genellikle şudur: çok yüksek oranlı borç → ilk basamak acil fon → oran karşılaştırması.

Kendi Rakamınla Dene

Kredi erken kapatma aracı kalan borcu, devam edersen ödeyeceğin toplamı ve kaçınacağın tutarı gösterir; oran alanının altında yıllık etkin karşılığı yazar. Birikim tarafının vergi sonrası netini mevduat getirisi aracında, kapatma kazancının zamanla nasıl eridiğini ilgili yazıda bulabilirsin.