DASK Nedir? Zorunlu Deprem Sigortası Rehberi

Deprem kuşağındaki bir ülkede yaşamanın finansal karşılığı çoğu zaman soyut kalır — ta ki somut bir soru sorulana kadar: bir deprem, evimin yapısına zarar verirse maddi olarak ne olur? DASK, bu soruya devlet eliyle kurulmuş bir yanıt sunar. Bu yazı, DASK’ın ne olduğunu, neyi güvenceye aldığını ve neyi almadığını tarafsız biçimde açıklar.

DASK nedir?

DASK, Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun kısaltmasıdır ve bu kurum tarafından sunulan Zorunlu Deprem Sigortasını ifade eder. Konutlar için yasayla zorunlu tutulan bu sigorta, depremin bir konutun bina yapısına verdiği maddi hasarı güvence altına almak üzere tasarlanmıştır.

Buradaki anahtar kelime “bina”dır. DASK, evin içindeki hayatı değil, evin kendisini — temelini, taşıyıcı sistemini, duvarlarını, çatısını — konu alır. Amaç, büyük bir afet sonrasında konut sahiplerinin bina hasarını belli bir teminat sınırı içinde karşılayabilmesini sağlamaktır.

Neyi kapsar?

DASK’ın güvencesi depremle doğrudan bağlantılı yapısal hasarlar üzerine kuruludur. Kapsam tipik olarak şunları içerir:

• Depremin doğrudan yol açtığı bina hasarı: temeller, taşıyıcı kolon ve kirişler, bölme duvarlar, tavan ve tabanlar, merdivenler, çatı gibi binanın ana yapı unsurları.
• Deprem kaynaklı ikincil olaylar: depremin tetiklediği yangın, infilak, yer kayması ve tsunaminin binaya verdiği hasar.

Yani teminatın merkezinde her zaman “deprem” ve “bina” birlikte yer alır. Bir hasarın karşılanabilmesi için hem depremle bağlantılı hem de yapısal olması beklenir.

Neyi kapsamaz?

DASK’ın sınırlarını bilmek, en az kapsamını bilmek kadar önemlidir. Aşağıdaki kalemler tipik olarak kapsam dışıdır:

• Ev eşyası: mobilya, beyaz eşya, elektronik cihazlar ve kişisel eşyalar. Bina ayakta kalsa bile içerideki eşyanın zararı DASK’a tabi değildir.
• Kira kaybı ve barınma gideri: evin kullanılamaz hâle gelmesi nedeniyle ödenen kira ya da geçici konaklama masrafları.
• İzafi kâr, iş göremezlik ve dolaylı zararlar: hasar nedeniyle oluşan gelir kayıpları.
• Deprem dışı riskler: adi yangın, su baskını, hırsızlık, sel gibi depremle bağlantısı olmayan olaylar.

Bu kalemlerin çoğu, bir sonraki bölümde ele alınan isteğe bağlı güvencelerin konusudur.

Zorunlu deprem sigortasından ve isteğe bağlı konut sigortasından farkı

Üç kavramı birbirine karıştırmamak, kararları netleştirir:

• Zorunlu Deprem Sigortası (DASK): Kapsamı yalnızca deprem kaynaklı bina hasarıdır ve konutlar için zorunludur. Belli bir azami teminat sınırı içinde standart bir güvence sunar.
• İsteğe bağlı konut sigortası: Gönüllüdür; kapsamı çok daha geniş tutulabilir. Ev eşyası, adi yangın, su baskını, hırsızlık, cam kırılması, kira kaybı gibi başlıkları içerebilir. Kimi paketler deprem teminatını da ek olarak barındırabilir, ancak bu, DASK’ın yerini tutan bir zorunluluk değildir.

Pratikte bu iki güvence rakip değil, tamamlayıcı olarak düşünülür: DASK binanın yapısal deprem hasarı için temel katmanı oluşturur; isteğe bağlı konut sigortası ise eşya ve deprem dışı riskler gibi DASK’ın dışında kalan alanları kapatabilir.

Prim mantığı ve poliçe yenileme

DASK primi, satış görüşmesinde belirlenen değişken bir tutar değildir; nesnel ölçütlere dayanan bir tarifeyle hesaplanır. Primi etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:

• Konutun yüzölçümü (metrekare): Teminat, brüt alan üzerinden hesaplandığı için büyüklük doğrudan etkilidir.
• Yapı tarzı: Betonarme, yığma gibi yapı türleri farklı risk taşır.
• Deprem risk bölgesi: Konutun bulunduğu bölgenin deprem tehlike düzeyi, primin belirlenmesinde temel değişkenlerden biridir.

Bu ölçütler standart olduğu için aynı özellikteki iki konut için prim benzer biçimde oluşur; kişiye göre pazarlıkla değişen bir yapı söz konusu değildir.

Hesap iki adımdır

1. Sigorta bedeli = brüt m² × yapı tarzının m² birim bedeli

Birim bedeller yürürlükteki tarifede yazılıdır ve 1 Eylül 2026 itibarıyla betonarme yapılarda 11.737 TL/m², diğer yapılarda 7.825 TL/m²’dir. Bulunan bedel azami teminat tutarını aşamaz; bu tavan aynı tarihte 2.488.318 TL’dir.

2. Prim = sigorta bedeli × risk bölgesi ve yapı tarzına göre binde oran

Risk grubu	Betonarme	Diğer
1 (en yüksek risk)	binde 2,82	binde 4,96
2	binde 2,51	binde 4,25
3	binde 2,13	binde 3,73
4	binde 2,00	binde 3,49
5	binde 1,50	binde 2,79
6	binde 1,07	binde 1,86
7 (en düşük risk)	binde 0,73	binde 1,09

Örnek: 1. risk bölgesinde 100 m² betonarme bir konut. Sigorta bedeli 100 × 11.737 = 1.173.700 TL. Prim 1.173.700 × binde 2,82 = 3.310 TL/yıl (ayda yaklaşık 276 TL).

Kendi konutun için hesabı DASK primi hesaplayıcısıyla yapabilirsin.

Asgari prim: küçük konutlarda belirleyici olan kural

Tarife her risk grubu için bir taban prim yayımlar. Orandan çıkan tutar bu tabanın altına düşerse taban uygulanır. 1. grupta taban 2.282 TL, 7. grupta 591 TL’dir.

Bu kural küçük konutlarda bağlayıcıdır: 1. bölgede betonarme bir konutta yaklaşık 69 m²’nin altında hesap tabana takılır. Yani 45 m²’lik bir daire için orandan çıkan 1.489 TL yerine 2.282 TL ödenir. Sadece m² ile oranı çarpıp tutturamamanın en yaygın sebebi budur.

Metrekare bedeli her ay değişir

Yaygın bir yanlış bilgi, tarifenin yılda bir güncellendiğidir. Binde oranlar ve muafiyet yıllık tebliğle belirlenir; ancak metrekare birim bedeli ve azami teminat aylık olarak güncellenir:

Tarih	Betonarme	Azami teminat
1 Ocak 2026	9.884 TL/m²	2.095.462 TL
1 Mayıs 2026	10.714 TL/m²	2.271.283 TL
1 Eylül 2026	11.737 TL/m²	2.488.318 TL

Sekiz ayda birim bedel %18,8 arttı. Bu, iki pratik sonuç doğurur: geçen yıl ödenen primle bu yılki karşılaştırıldığında fark yalnız orandan değil birim bedelden de gelir; ve internette bulunan eski bir hesap tablosu, primi olduğundan düşük gösterir.

Muafiyet: hasarda sende kalan pay

Her hasarda sigorta bedelinin %2’si oranında tenzili muafiyet uygulanır. Yukarıdaki örnekte bu 1.173.700 × %2 = 23.474 TL eder — yani hasar tutarının bu kısmı ödemeye girmez. Muafiyet primi değiştirmez, ödemeyi değiştirir.

Poliçe genellikle bir yıllık düzenlenir. Süre dolduğunda güvence sona erer; bu nedenle her yıl yenileme takip edilmesi gereken bir adımdır. Yenileme atlandığında konut, deprem hasarına karşı güvencesiz kalır. Ayrıca bazı işlemlerde (örneğin abonelik ya da tapu süreçlerinde) geçerli bir DASK poliçesi aranabildiği için, poliçenin güncel tutulması yalnızca teminat için değil idari süreçler için de işlevseldir.

Finansal dayanıklılıktaki yeri: acil fonla birlikte düşünmek

DASK’ı, deprem riskine karşı finansal dayanıklılığın tek aracı değil, bir katmanı olarak görmek daha gerçekçidir. DASK bina hasarını belli bir sınır içinde karşılar; ancak deprem sonrası tablo genellikle bundan daha geniştir: geçici barınma, ev eşyasının yenilenmesi, gündelik giderlerin sürmesi ve gelir akışında olası kesintiler.

Bu boşlukları kapatmada iki unsur öne çıkar. Birincisi, DASK’ın dışında kalan kalemler için isteğe bağlı güvencelerin değerlendirilmesi. İkincisi ise sigortanın karşılamadığı ani nakit ihtiyaçları için ayrılmış bir acil durum fonu. Birkaç aylık zorunlu gideri karşılayabilecek büyüklükte, kolay erişilebilir bir fon, afet sonrasında poliçe süreçleri işlerken nefes alma payı sağlar.

Başka bir deyişle, sağlam bir finansal duruş tek bir üründen değil, birbirini tamamlayan katmanlardan oluşur: zorunlu güvence (DASK), ihtiyaca göre isteğe bağlı güvenceler ve bunların arasındaki boşluğu dolduran bir birikim tamponu. Bu katmanlar birlikte düşünüldüğünde deprem riski, tümüyle ortadan kalkmasa da finansal olarak daha yönetilebilir hâle gelir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; poliçe kapsamı, teminat sınırları ve güncel koşullar zamanla değişebilir. Kendi konutunuza ilişkin ayrıntılar için yürürlükteki resmi düzenlemeleri ve poliçe belgenizi esas almanız gerekir.