Kira Sertifikasında İlan Edilen Oran ve Cebe Giren
İlan edilen oran brüttür; stopaj ve masraflar düşülünce elinize geçen farklıdır. 100.000 TL, 32 gün, brüt %45 senaryosunda net yıllık karşılık %37,13.
İyihedef İçerik EkibiEnflasyon ve reel getiri
Vitrindeki oran ile hesaba geçen tutar aynı şey değildir. Bu, birikim tarafındaki en yaygın yanılgıdır ve hangi aracı seçersen seç geçerlidir: faiz de kâr payı da brüt ilan edilir.
Neden İki Ayrı Sayı Var
| Sayı | Ne anlatır |
|---|---|
| İlan edilen (brüt) oran | Vergi ve masraf öncesi, ürünün duyurulan oranı |
| Cebe giren (net) | Stopaj ve varsa masraflar düşüldükten sonra kalan |
Karşılaştırma yaparken kullanılacak sayı ikincisidir. İki ürünü brüt oranla karşılaştırmak, vergi ve masraf yapıları farklıysa yanlış sonuç verir.
Hesap: 100.000 TL, 32 Gün, Brüt %45
| Tutar | |
|---|---|
| Anapara | 100.000 TL |
| Vade | 32 gün |
| Brüt yıllık oran | %45,00 |
| Uygulanan stopaj | %17,50 |
| Brüt getiri | 3.945 TL |
| Stopaj | −690 TL |
| Net getiri | 3.255 TL |
| Vade sonu bakiye | 103.255 TL |
| Net yıllık karşılık | %37,13 |
Vitrindeki %45, cebe girerken %37,13 oluyor. Aradaki 7,87 puan bir hata değil, verginin kendisidir — ama karşılaştırma yaparken görünmezse yanlış karara yol açar.
Kira Sertifikasında Ödeme Nereden Doğar
Hesabın yapısı aynı olsa da ödemenin kaynağı farklıdır ve bu fark, aracı anlamanın çekirdeğidir.
Klasik borçlanmada para borç verilir, karşılığında vadeye bağlı bir faiz istenir; ödemenin kaynağı borç ilişkisinin kendisidir. Kira sertifikasında ise ortada kiralanabilir ya da gelir üreten somut bir dayanak vardır: yatırımcıların parası o varlığa bağlanır, varlık kullanıma verilir ve elde edilen kira ya da gelir sertifika sahiplerine payları oranında dağıtılır. Dönemsel ödemenin var olma sebebi budur — kira, doğası gereği dönem dönem tahsil edilir.
Yapının ayrıntısı, varlığa dayalı ve varlığa dayanan biçimlerin farkı ve maliyet kalemleri kira sertifikası eğitim sayfasında anlatılıyor.
Üç Kalem, Üç Ayrı Soru
Net sonucu bulmak için üç kalemi ayrı ayrı sormak gerekir:
- Stopaj. Ürün türüne ve vadeye göre değişir. Ekstrende görünür.
- İşlem ve saklama masrafları. Doğrudan alımda ve fon yoluyla erişimde farklıdır.
- Vade uyumu. Vadeden önce çıkmak gerekiyorsa ikincil piyasa fiyatı devreye girer ve sonuç ilan edilen orandan sapar.
Üçüncüsü çoğu zaman atlanır: ilan edilen oran, vadeye kadar tutulduğunda geçerlidir.
Kendi Rakamınla Dene
Mevduat getirisi aracı anaparanı, vadeni, brüt oranını ve stopaj oranını alır; brüt getiriyi, kesilen vergiyi, net getiriyi ve net yıllık karşılığı ayrı ayrı gösterir. Aynı mantığın kredi tarafındaki karşılığı için ilan edilen faiz, cebe giren getiri yazısına, menkul kıymet gelirlerinin vergilendirilmesi için ilgili yazıya bakabilirsin.
Sık sorulanlar
- İlan edilen oran neden cebe girenden farklı?
- Çünkü ilan edilen oran brüttür. Üzerine stopaj ve varsa işlem masrafları gelir. 100.000 TL, 32 gün ve brüt %45 senaryosunda brüt getiri 3.945 TL, stopaj 690 TL, net getiri 3.255 TL'dir; net yıllık karşılık %37,13.
- Kâr payı ile faizde stopaj aynı mı?
- Stopaj oranları ürün türüne ve vadeye göre değişir; kira sertifikası, katılma hesabı ve mevduat için geçerli tarifeler farklı olabilir. Araç stopaj oranını sabit kabul etmez — değiştirilebilir bir varsayım olarak sunar; kendi ürününün oranını kurumundan teyit edip yazman gerekir.
- Kira sertifikasında dönemsel ödeme nasıl doğar?
- Ödemenin kaynağı bir borcun faizi değil, dayanak varlığın ürettiği kira ya da gelirdir. Kira ve gelir doğası gereği dönem dönem tahsil edilir; sertifika sahiplerine dağıtım da bu yüzden dönemseldir.
- Hesap aracı kira sertifikası için de kullanılabilir mi?
- Mevduat getirisi aracı brüt oran, vade ve stopajdan nete giden hesabı yapar; bu hesap yapısı dönemsel ödemeli araçlarda da aynıdır. Kendi ürününün brüt oranını ve stopaj oranını girmen yeterlidir. Araç ürün adı vermez ve ürünler arasında bir tercih önermez.
Kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki kaynaklara dayanır. Mevzuata bağlı sayılar yürürlük tarihiyle birlikte verilir; yöntemin tamamı veri ve yöntem sayfasında.
- Gelir İdaresi BaşkanlığıMenkul sermaye iratlarında tevkifat (stopaj) oranlarıKurum yayınıYatırım fonu, temettü ve kira sertifikası gelirlerinde kaynakta yapılan kesinti; ilan edilen getiriyle cebe gireni ayıran kalem.Adres tarihinde kontrol edildi
Yazar
iyihedef içeriklerini hazırlayan editoryal imza. Yazılar resmî kurum verileri (TCMB EVDS, TEFAS, TÜİK), elle doğrulanan yasal parametreler ve yayımlanmış akademik çalışmalar kullanılarak hazırlanır; mevzuata bağlı her sayı kaynağı ve yürürlük tarihiyle birlikte tutulur. Süreç ve düzeltme politikası yayın ilkeleri sayfasında yazılıdır.
Bu konuda
Önce konuyu tanı
- Kira sertifikası (Sukuk)Rehber
Bir varlığın kirasına veya gelirine dayalı dönemsel ödeme sağlayan faizsiz sermaye piyasası aracı; doğrudan veya katılım fonları yoluyla erişilebilir.
- Bu rakam nereden geliyor? Veri kaynakları, yasal parametreler ve hesap yöntemiKavram
Sitedeki her rakam üç kaynaktan birinden gelir: robot serisi, elle bakımlı yasal parametre ya da senin girdin. Altı araçta kaynağı nerede göreceğini gösterir.
İlgili yazılar
- Katılım Tarafında İki Araç: Katılma Hesabı ve Kira Sertifikası
İkisi de kâr payı öder ama farklı yerlerde durur: biri banka hesabı, öteki sermaye piyasası aracı. Fark nakde çevrilebilirlikte ve fiyat davranışında görünür.
- Menkul Kıymet Gelirlerinde Vergi ve Stopaj Nasıl İşler?
Menkul kıymet gelirlerinde vergi çoğu zaman "stopaj" yani kaynakta kesinti yoluyla alınır: geliri ödeyen taraf, tutarın bir kısmını senin adına keser ve idareye aktarır — eline geçen net tutardır.
- İlan Edilen Faiz, Cebe Giren Getiri Değildir: Üç Halkalı Zincir
İlan edilen oran zincirin yalnız ilk halkasıdır: örnek varsayımlarla yüzde 45 ilan, yüzde 10 stopajla yüzde 40,5 nete iner.